De Houtmanstraat in de vijftiger jaren
Op bezoek bij Mevrouw Zwanenberg

Mevrouw Zwanenberg

Mevrouw Zwanenberg woont al vanaf 3 januari 1949 in de Houtmanstraat op nummer 38. Een nieuw huis in een nieuwe straat in een wijk die nog voor een groot deel gebouwd moest worden. Zij kwam er wonen met haar man en haar twee dochtertjes en ze hadden het er prima naar hun zin. In de straat woonden allemaal jonge gezinnen en er waren veel kinderen. De straat was praktisch autovrij, er was geen verkeer, dus er kon volop en veilig gespeeld worden. In die tijd gingen de jongens en meisjes nog naar aparte scholen. De jongens gingen naar de Lourdesschool aan de Dr. Struyckenstraat en de meisjes naar de Bernadetteschool aan de Oranjeboomstraat. In het begin van de jaren 50 kwamen er nieuwe scholen in de wijk.

Maria's Kindertuin

Maria's Kindertuin (wel gemengd) voor de kleuters, de Agnesschool voor de meisjes en later ook de Regina Mundischool voor het gedeelte van de wijk ten westen van het Mgr. Nolensplein, en natuurlijk de jongensscholen Clemens I, II en III. Toen de familie Zwanenberg enkele jaren in de Houtmanstraat woonde, werd er een kindervereniging opgezet. Er moest wel contributie worden betaald. Van de opbrengst hiervan konden verschillende activiteiten ondernomen worden. De hoogte van de contributie bedroeg ƒ 0,25 (ƒ = gulden), dus één kwartje per gezin per maand, en er waren gezinnen bij met 8-9 of ook nog meer kinderen.

Een klein kapitaal

Nu lijkt zo'n bedrag niks, maar in de beginjaren vijftig gold het voor sommige mensen toch als een aparte uitgave en was het niet altijd gemakkelijk om te betalen. De kinderen konden een keer per jaar meedoen aan een dag met kinderspelen. Die spelletjes varieerden dan van koekhappen tot wedstrijdjes hardlopen en het was hartstikke gezellig. Een keer per jaar gingen de kinderen op reis.

Het zingen van de liedjes

Onder het zingen van de liedjes "ik heb een potje met vet" en "we zijn er bijna" gingen de kinderen met de bus naar een speeltuin of naar een plek met water, waar dan naar hartelust gespeeld kon worden. Nee, we gingen niet naar een pretpark. Dat was er niet, maar de kinderen genoten en ze kwamen altijd tevreden weer thuis. Een hoogtepunt was natuurlijk ook de huisvisite die Sinterklaas met zijn twee zwarte pieten bracht aan alle kinderen van de kindervereniging. Hiervoor moesten bestuursleden wel een extra collecte houden, maar voor veel kinderen waren deze bezoeken toch onvergetelijk. Een raadsel van toen werd mij nu pas duidelijk. De Sint ging bijna huis aan huis naar binnen, er waren zoveel kinderen en toch was de zak van zwarte piet nooit overvol en dat kwam, vertelt Mevrouw Zwanenberg nu lachend, omdat er twee mannen van het bestuur buiten in weer en wind de bakfiets met de rest van de cadeautjes bewaakten.

Verenigingen

Naast de kindervereniging werd ook een reisvereniging voor de ouders opgericht. Met die reisvereniging maakte men wel eens dagtripjes naar een oorlogsmuseum en ook naar andere plaatsen.
Ze zijn zelfs een keer naar Duitsland geweest.
Slapen was er nooit bij vanwege de kinderen.

In de beginjaren in het Heuvelkwartier

In de beginjaren in het Heuvelkwartier waren de meeste mensen in de zomervakantie gewoon thuis. Als je een fiets had, ging je met mooi weer zwemmen in de Warande, of bij de Princenplassen. Maar heel veel kinderen gingen te voet naar zwembad "het ei". In die jaren zwommen de meisjes in het meisjesbad en de jongens in het jongensbad en denk erom dat daar toezicht op gehouden werd. Bij de Princenplassen mocht je al vrij vlug gemengd zwemmen. Zoals al een paar keer gezegd is, waren er veel kinderen in die tijd en er was voldoende gelegenheid om te spelen. Omdat er weinig verkeer was, kon je vrij veilig op straat spelen. Er waren plaatsen waar je beslist niet mocht komen en dat waren onder andere de plantsoenen aan de Heuvelbrink en de grasperken in het park. Daar stonden bordjes 'Verboden het grasveld te betreden". Natuurlijk ging je wel eens op het veld en er werd ook wel eens gevoetbald op plaatsen waar dat niet mocht. Als de politie je betrapte op iets wat niet mocht, kon het voorkomen dat je voor straf naar het politiebureau moest komen, en dan ging je ook, want je had respect voor die mensen.

We hadden ook een wijkagent

We hadden ook een wijkagent, meneer Hemmer, een man waar je soms bang naar toe ging om een afgepakte bal op te halen. Een man, die je soms een flink standje gaf, maar ook een man, die je echt vertrouwde en waar je als kind zeker ook tegenop keek. Het was een hele fijne tijd voor mevrouw Zwanenberg in de Houtmanstraat. Vroeger vooral kinderrijk, nu kinderrijk en kleurrijk. Het is jammer, dat je die nieuwe bewoners niet zo goed leert kennen. Er zijn nog maar vijf bewoners die vanaf het begin in deze straat wonen. Omdat het huis te groot wordt, gaat Mevrouw Zwanenberg nu verhuizen en het doet haar pijn dat ze uit de Heuvel moet vertrekken. Daar heeft ze geen goed gevoel over. Ze is nu 78 jaar en heeft met veel plezier 50 jaar hier gewoond, nu gaat ze naar een flat in het Westerpark. Gelukkig houdt ze contact via ANBO en Damesvereniging Heuvel. Zo kan ze toch af en toe gezellig bij de anderen blijven komen. Een ochtend vol herinneringen, te veel om op te schrijven, bij Mevrouw Zwanenberg. Het was gemoedelijk, het was warm, het was fijn om er bij te zijn. Dank u wel voor uw gastvrijheid en wij wensen u succes met verhuizen en heel veel geluk in de Argusvlinder. Daar wonen meer oud Heuvelbewoners, maar u blijft natuurlijk ook hier welkom.