De Heuvelstraat
Geschreven bronnen
In geschreven bronnen uit 1514 wordt de Hovelstrate voor het eerst genoemd. Later in 1662 komt de naam voor in resolutieboeken van Princenhage als het Hovelstraetjen.
De naam Hovel in 1425 is moeilijk te verklaren. Er is geen noemenswaardig hoogteverschil en er is ook geen plein dat de Heuvel zou kunnen heten. Bij gebrek aan beter, koppelden we de naam Heuvel-Hovel toch maar aan de aanwezige Hoeven-boerderijen, die in dit gebied al eeuwen stonden.
Toch stuitte ik op een mogelijke andere verklaring voor het ontstaan van de naam Hovel. In de eeuwen voor 1500 was het nog niet algemeen aanvaard dat overledenen bij kerken c.q. kloosters hun laatste rustplaats vonden als die er al waren. Meestal kende men buiten de nederzetting een gebied waar de doden werden begraven, de zogenaamde grafheuvels.
Het zou best kunnen dat het Hovel-gebied de laatste rustplaats is van de eerste mensen, die zich in Breda en omgeving vestigden. De Hovelstrate was dan het straatje dat naar de grafheuvel ("kerk"-hoven) van weleer leidde. Archeologisch onderzoek zou deze hypothese kunnen bevestigen doch bij mijn weten is er in Heuvel nooit archeologisch onderzoek geweest.
Heuvelstraat
In 1824 was de Heuvelstraat (aldus G. Otten) nog een zeer "smal, krom en sloom straatje".
Later in 1870, noemde men het ook wel het Postiljonsstraatje. Vanaf het begin van de 19e eeuw liep de postroute Moerdijk - Antwerpen over Breda. Waarschijnlijk sneden de postkoetsen (postiljons) via dit straatje de weg af tussen de Haagweg en de weg naar Antwerpen.In 1930 werd de weg verbreed en rechtgetrokken. Een klein gedeelte van het oude Heuvelstraatje, de huidige Postillonstraat, werd niet opgenomen in het nieuwe tracé. Het plantsoen op de kruising van de Heuvelstraat en de Laan van Mertersem werd in 1933 en in 1953 nog officieus aangeduid als Heuvelplein. Nu heet het Heuvelplantsoen. Bij de aanleg van de Dr. Struyckenstraat werd het laatste gedeelte van de Heuvelstraat doorsneden.
Dit laatste stuk heet nu het Heuvelplein.